اسفناج گیاه بومی ایران
است و از اوائل قرن اول میلادی کم کم به نقاط دیگر دنیا راه یافت .
بطوریکه در تاریخ مسطور است اسفناج در قرن هفتم در چین و در قرن دوازدهم
در اسپانیا کشت می شده است . کشت اسفناج در سال ۱۸۰۶ در آمریکا شروع شد . اسفناج
گیاهی است یکساله درای ساقه ای راست به ارتفاع نیم متر که برگهای آن پهن و
نرم مثلثی شکل برنگ سبز می باشد . اسفناج نسبت به سرمای زمستان مقاوم است
. دو نوع اسفناج وجود دارد که بنام پائیزه و بهاره نامیده می شود .
اسفناج بهاره در فصل بهار کاشته می شود و به اسفناج انگلیسی معروف است .
نوع پائیزه آن که به خاک بسیار غنی احتیاج دارد در پائیز کاشته می شود .
گلهای اسفناج برنگ سبز کمرنگ می باشد . اسفناج چون دارای مواد غذایی
فراوانی است کشت آن امروز در تمام نقاط دنیا معمول است . ●ترکیبات شیمیایی: اسفناج
از نظر داشتن ویتامینB۳ بسیار غنی است و بنابراین داروی مهمی برای برطرف
کردن بیماری پلاگر است .( پلاگر یک نوع بیماری است که بعلت کمبود ویتامین
B۳ در بدن تولید می شود و نشانه های آن ضعف بدن ، تشنج ، اختلال در دستگاه
هاضمه و بوجود آمدن لکه های قرمز روی بدن است .) ضمناً در اسفناج مقدار زیادی آهن ، ید ، لسیتین ، کلروفیل ، کاروتن ، اسید اگزالیک و اسید آرسنیک وجود دارد. ● خواص داروئی: برگ اسفناج از نظر طب قدیم ایران کمی سرد است و برخی عقیده دارند که متعادل است یعنی نه سرد است و نه گرم . ۱) برگ اسفناج منبع غنی ویتامین A ، B۳، C و آهن و پتاسیم می باشد . ۲) بدن را قلیایی می کند . ۳) خنک کننده است و برای پائین آوردن تب مفید است . ۴) ورم روده کوچک را رفع می کند . ۵)برای ورم ریه مفید است . ۶)ملین است و یبوست را برطرف می کند . ۷)برای لاغر شدن و وزن کم کردن مفید است . ۸) اسفناج بدلیل داشتن ماده ای بنام اسپیناسین هضم غذا را تسریع می کند . این ماده باعث تحریک معده و ازدیاد ترشحات آن می شود . ۹) خوردن اسفناج در رفع تشنگی موثر است . ۱۰)برای از بین بردن ورم و درد گلو مفید است . ۱۱) برای رفع سرفه های خشک برگ اسفناج را با جو پوست کنده و روغن بادام بپزید و بخورید . ۱۲)آش اسفناج با گشنیز برای سردردهایی که ناشی از سوء هاضمه و اختلال دستگاه گوارشی است مفید می باشد . ۱۳)اگر آش اسفناج را با آب لیمو و سماق و یا آب غوره بخورید سردردهای ناشی از اختلال کیسه صفرا را برطرف می کند . ۱۴) خوردن اسفناج از سرطان جلوگیری می کند مخصوصا در افرادی که الکل و سیگار مصرف می کنند . ۱۵)تحقیقات دانشمندان نشان داده است که اسفناج در پیشگیری از سرطانهای روده بزرگ ، معده ، پروستات ،حنجره و رحم موثر است . ۱۶)اسفناج کلسترول خون را پائین می آورد . ۱۷)بهترین دارو برای کسانی است که مبتلا به کم خونی هستند . ۱۸) اسفناج مانند جارو روده بزرگ را تمیز می کند . ۱۹)ترشحات لوزالمعده را افزایش می دهد . ۲۰)اسفناح سبزی مفید برای تقویت اعصاب است . ۲۱)رماتیسم و نقرس را درمان می کند . ۲۲)برای زیاد کردن شیر در مادران شیر ده موثر است . ۲۳) سابقاً نوعی شربت از اسفناج تهیه می شد که در معالجه خونریزیها و کم خونی از آن استفاده می کردند . ۲۴) تخم اسفناج ملین و خنک کننده است . ۲۵)تخم اسفناج برای برطرف کردن ورم کبد و یرقان مفید است . ۲۶)اسفناج تعداد گلبولهای قرمز خون را افزایش می دهد . ۲۷) اسفناج چون دارای کلروفیل است عضلات روده را تحریک کرده و تخلیه مدفوع را آسان می کند . ۲۸)
اگر کسی مبتلا به حبس البول یعنی بند آمدن ادرار است می تواند با مخلوط
نصف فنجان آب اسفناج این ناراحتی را درمان کند . به همان مقدار روغن بادام
یا روغن زیتون مخلوط کرده و باو بدهید . ۲۹)اسفناج را در سالاد خود بریزید و میل کنید . ● مضرات : اسفناج
بعلت داشتن اگزالات برای بیماران مبتلا به ورم مفاصل و سنگهای کلیه و
مثانه مناسب نیست ضمناً آنهائیکه سرد مزاج هستند باید اسفناج را با ادویه
گرم نظیر زنجبیل و هل میل نمایند .